 |
O
uroku okien drewnianych decyduje materiał z jakiego sa zbudowane .
Nawet najlepsza imitacja nie dorównuje bowiem urokowi naturalnego
układu słojów drewna i jego barw. Półprzezroczyste powłoki barwiące
dodatkowo te cechy podkreślają.
Z powodu swojego wyglądu okna drewniane są często traktowane jak meble.
Okna dobiera się tak, by kształtem i kolorem pasowały nie tylko do
elewacji, ale i elementów wystroju wnętrz.
|
Okna drewniane muszą jednak
- inaczej niż meble - sprostać oddziaływaniu zmiennych warunków
atmosferycznych, wilgoci czy naporowi wiatru, a zatem niezmiernie ważna
jest też ich trwałość, która zależy zarówno od materiału i konstrukcji
profili, z jakich okna są wykonane, jak i ich wykończenie.
Najpopularniejsze gatunki drewna do produkcji okien.
|
 |
Ze
względu na wymagania, jakie stawia się oknom jako elementom budowlanym,
profile okienne najlepiej byłoby wytwarzać z drewna egzotycznego:
teakowego, iroko, makore czy mahoniu. Okna z tych gatunków byłyby
jednak tak drogie, że mogłaby sobie na nie pozwolić tylko niewielka
grupa inwestorów. Do produkcji okien drewnianych używa się więc
przeważnie znacznie tańszych i bardziej dostępnych gatunków drewna o
nie tak znakomitych, ale wystarczająco dobrych właściwościach. |
Sosna.
To podstawowy surowiec do wyrobu okien, a także drewnianych konstrukcji
budowlanych. Drewno sosny świetnie się do tego nadaje, ponieważ jest
stosunkowo trwałe i wytrzymałe, a jednocześnie sprężyste i łatwe w
obróbce. Jego odporność na działanie wilgoci jest co najmniej
wystarczająca (dzięki znacznej zawartości żywicy). Poza tym - łatwo
daje się impregnować i malować, zarówno farbami, jak i lakierami.
Świerk.
Ma gorsze właściwości niż sosna, ale jest tańszy. Rozróżnia się dwa
rodzaje świerku - nizinny i górski. Okna powinno się robić tylko ze
świerka górskiego, ponieważ świerk nizinny jest zbyt mało odporny na
zawilgocenie i korozję biologiczną. Świerk dość łatwo pęka, źle się
struga i ma przeważnie wiele sęków, dlatego wyroby z tego materiału
zwykle maluje się farbami kryjącymi.
Modrzew.
Jest to najlepsze i najtrwalsze drewno budowlane spośród gatunków
iglastych. Doskonale nadaje się do wyrobu okien i drzwi. Charakteryzuje
się bardzo dużą odpornością na wilgoć - pod jej wpływem prawie się nie
odkształca i nie ulega korozji biologicznej. Modrzew jest jednak
gatunkiem dość rzadkim i dlatego stosunkowo drogim.
Dąb.
Jest najlepszym surowcem budowlanym spośród rodzimych drzew
liściastych, lepszym również od sosny, a nawet modrzewia. Do produkcji
okien powinno się używać tylko twardzieli z pnia drzewa, bo część
bielasta łatwo ulega zniszczeniu przez owady. Drewno dębowe jest
twarde, bardzo wytrzymałe oraz odporne na ścieranie. Cechuje je duża
trwałość i odporność na zmienne warunki wilgotnościowe (pod wpływem
wilgoci tylko nieznacznie się odkształca). Jego wadą jest wysoka cena.
Warto też wiedzieć, że dąb czernieje pod wpływem wody, niektórych
klejów oraz w kontakcie ze stopami żelaza.
Meranti.
Gatunek sosny uprawiany na plantacjach w Indonezji, Malezji i na
Filipinach, dlatego drewno to jest stosunkowo tanie. Okna z meranti
niekiedy są nazywane przez producentów "mahoniowymi". Drewno z wyglądu
faktycznie przypomina mahoń, ale jego właściwości i parametry
techniczne są gorsze. Do Polski sprowadza się meranti różnej jakości (a
zależy ona od jego ciężaru właściwego, który może wynosić od 390 do 880
kg/m3). Jakość zbliżoną do sosny meranti ma dopiero przy ciężarze
właściwym powyżej 450 kg/m3. Zawsze zatem warto zapytać producenta o
parametry wyrobu i nie ufać samej nazwie "okna mahoniowe".
Konstrukcja profili
|
 |
Jedną
z najbardziej uciążliwych wad drewna jest paczenie się podczas
wysychania. Najlepszym sposobem na jej wyeliminowanie okazało się
klejenie profili okien z listew, a nie jak dawniej - wykonywanie ich z
litego drewna. Obecnie technologię taką stosuje się w produkcji
większości okien drewnianych. Listwy są łączone w taki sposób, aby
naprężenia wewnętrzne powstające w drewnie znosiły się wzajemnie i
profil pozostawał prosty pomimo zmiennych warunków wilgotnościowych. |
 |
 |
Standardowym rozwiązaniem jest profil DJ-68 stosowany przez prawie
wszystkich producentów okien. Powstaje z trójwarstwowej klejonki o
równoległym układzie listew. Spotyka się też inne profile, klejone z
większej liczby listew, łączonych ze sobą w dwóch kierunkach. Często są
grubsze, sztywniejsze i mają lepszą izolacyjność niż DJ-68.
Okna o tradycyjnie produkowanych profilach zwykle nie dorównują oknom z
drewna klejonego. Dzieje się tak dlatego, że technologia produkcji
profili z drewna klejonego wymusza staranne przygotowanie materiałów -
drewno musi być wyselekcjonowane i bardzo dobrze wysuszone (do poziomu
12-13%). Ponadto po sklejeniu ma ono lepsze parametry techniczne od
drewna litego o takim samym przekroju, nawet wtedy, gdy jakość surowca,
z którego go wykonano, jest o klasę gorsza.
Impregnacja i wykończenie okna
|
 |
Drewno,
z którego wytwarza się profile okien, musi być zabezpieczone przed
wpływami atmosferycznymi, a także przed owadami, grzybami i
promieniowaniem UV. Podczas produkcji impregnuje się je więc metodą
ciśnieniową albo nieco mniej skuteczną metodą powierzchniową (przez
zanurzenie lub natrysk).
|
|
Trwałość nadają też oknom powłoki wykończeniowe z lakieru lub farby.
Powinny być one nałożone przynajmniej w trzech warstwach: gruntującej,
podkładowej i wykończeniowej. Łączna grubość warstw powłoki
transparentnej, czyli takiej, przez którą widać słoje drewna, musi
wynosić 60-80 m (mikrometrów), a powłoki kryjącej - 100-120 m. Podczas
użytkowania okien powłoki te trzeba co jakiś czas odnawiać, nie tylko
ze względów estetycznych, ale przede wszystkim po to, aby nie dopuścić
do zniszczenia warstwy ochronnej. |