Porady eksperta gratis - wystarczy zadzwonić lub napisać. Kliknij i już!

Okna w budynku prawie pasywnym.

W budynkach pasywnych dążymy do tego, aby udział mostków cieplnych w stratach ciepła był jak najmniejszy. Idealnym rozwiązaniem byłoby oczywiście całkowite wyeliminowanie strat ciepła. Podobnie ma się rzecz w budowanym przez autora domu nazwanym przezeń prawie pasywnym.

Montaż okien

Największym problemem w omawianym budynku będą mostki liniowe występujące na połączeniach okno (drzwi balkonowe)-ściana.
Omówienie tego zagadnienia zacznijmy od przypomnienia najpowszechniej stosowanych rozwiązań. Pierwsze z nich (rys. 1), choć powoduje największe straty ciepła, jest jednak najpopularniejsze. Straty ciepła przez mostki będą niższe w wypadku montażu okien w sposób pokazany na rys. 2 i 3. Szacowane wartości liniowego współczynnika przenikania ciepła podano za wydawnictwem ITB „Bezspoinowy system ocieplenia ścian zewnętrznych budynków” (1). Najlepszym rozwiązaniem jest montaż okien w warstwie izolacyjnej, ponieważ nie ma styku mur-ościeżnica, a właśnie przez takie połączenie straty ciepła są największe. Okna powinny być wysunięte poza lico muru (kiedy mur jest jeszcze nieocieplony), tak by termoizolacja objęła okno od spodu i od przodu. Taki sposób montażu okien jest zalecany w budynkach pasywnych (rys. 4). Dodajmy, że w tym wypadku okna mogą (a nawet powinny) być nieotwierane, gdyż odpowiednią ilość powietrza w budynku zapewnia instalacja nawiewno-wywiewna. Jeśli okna będą otwierane, może pojawić się problem, jak je zamontować, aby były stabilne i nie „rozchwiały” się w wyniku wieloletniego otwierania i zamykania.

INFO
Definicja mostka cieplnego (według normy PN-EN ISO 14683 i PN-EN ISO 10211): „Mostki cieplne w przegrodach budowlanych powodują zmianę strumienia cieplnego i temperatury powierzchni w stosunku do tych wielkości bez mostków. Mostek cieplny to część obudowy budynku, w której jednolity opór cieplny jest znacznie zmieniony przez:
  • całkowite lub częściowe przebicie obudowy budynku przez materiały o innym współczynniku przewodzenia ciepła,
  • zmianę grubości warstw materiałów,
  • różnicę między wewnętrznymi i zewnętrznymi powierzchniami przegród, jaka występuje w połączeniach: ściana/podłoga/sufit”.


Zaproponowane rozwiązania ze specjalnymi okuciami i kotwami, które utrzymują okna w warstwie izolacyjnej, autor ocenia jako dobre, ale tylko wtedy, gdy ściana jest wykonana z betonu lub innego monolitycznego i twardego materiału, a mocowanie tych kotew jest bardzo stabilne i stosunkowo gęste (kotwy zatopione lub osadzone głęboko w ścianie monolitycznej). W prezentowanym budynku „prawie pasywnym” ściany zostały wykonane z pustaków ceramicznych, więc nie można było osadzić okien w warstwie izolacyjnej. Kotwy nie byłyby osadzone mocno i stabilnie, a przecież muszą utrzymać ciężar całego okna i to jeszcze otwieranego (po dyskusji rodzinnej nie zdecydowaliśmy się na okna nieotwierane). W firmie montującej okna powiedziano mi, że na taki montaż (kotwy utrzymujące okna mocowane do pustaków Porotherm) nie dadzą nawet 12-miesięcznej gwarancji, ponieważ z doświadczenia wiedzą, że po pewnym czasie takie połączenia ulegają obluzowaniu. Po przedyskutowaniu problemu z wykonawcą, znaleźliśmy inne rozwiązanie. Wykonaliśmy większe o 14 cm otwory pod okna i wyłożyliśmy mur wokół otworów okiennych styropianem grubości 7 cm (rys. 5). Dzięki temu możliwe było stabilne zamontowanie okna w warstwie izolacyjnej (należało tylko zastosować dłuższe kotwy montażowe do ościeżnic i specjalne podkładki. Ten sposób montażu łączy metodę montażu tradycyjnego (stabilne mocowanie okna) z montażem zalecanym dla budynków pasywnych (okno w warstwie izolacyjnej). Metoda ta miała jeszcze jest jedną bardzo ważną zaletę... otrzymałem od wykonawcy 5-letnią gwarancję na montaż okien i drzwi balkonowych.

Uszczelnienie połączeń okno-ściana


Przy montażu stolarki, ważne jest także odpowiednie uszczelnienie połączeń okno-ściana, a w zasadzie okno-styropian. Zastosowaliśmy tu specjalne folie paroprzepuszczalne montowane na każdym takim styku. Dodatkowo okna zostały osadzone na specjalnym „ciepłym” profilu montażowym. Wszelkie nieszczelności zdecydowaliśmy wypełniać pianką montażową (izolacyjność podobna jak styropianu), a całość powtórnie zaizolować paskami z folii.

Osadzenie parapetów

Kolejny ważny szczegół to sposób osadzenia parapetów (zewnętrznych i wewnętrznych). W tym wypadku zastosowano rodzaj taśmy samorozprężnej, która po nałożeniu, w ciągu 3-4 godzin wulkanizuje i rozszerza się, uszczelniając wszelkie połączenia okno-parapet (parapety wykonane są z granitu grubości 3 cm).

Podsumowanie

Nie wystarczy, by okna miały bardzo dobre właściwości izolacyjne, np. współczynnik U<0,8 W/m2K (rama+szyba) (pięciokomorowa rama z potrójną szybą o odpowiednich współczynnikach przepuszczania światła i energii cieplnej). Trzeba jeszcze zamontować te okna w taki sposób, aby połączenia montażowe były szczelne, udział mostków liniowych w stratach ciepła praktycznie wyeliminowany, a całość stabilna.

INFO
Stolarka przeznaczona dla budownictwa pasywnego jest w znakomitej większości dostępnych modeli stolarką otwieraną. Zazwyczaj osoby, które wprowadzają się do domu pasywnego często otwierają okna tak jak robili to w zwykłym budynku. Z czasem przestają to robić tak często, bo w domu pasywnym zapewniona jest stała wymiana powietrza, nawet w takich warunkach kiedy wentylacja grawitacyjna nie działa za dobrze.


Sposób montażu rolet zewnętrznych


Rolety zewnętrzne pełnią bardzo ważną funkcję w budynkach pasywnych. W tego typu domach dzięki dużej powierzchni okien, zwłaszcza od strony południowej, mamy duże zyski od promieniowania słonecznego (pasywne ogrzewanie). Niestety, to co w dzień jest zaletą, w nocy staje się wadą – duże okna są źródłem bardzo dużych strat. Pierwsze, to straty ciepła przez okna jako przegrody budowlane (współczynnik U, nawet w bardzo dobrych oknach, jest kilkakrotnie gorszy od U ściany docieplonej 25 cm styropianu), a drugie, to straty związane z energią promieniowania, którą szyba w nocy wypromieniuje. Te straty możemy znacznie ograniczyć przez zastosowanie rolet zewnętrznych, które opuszcza się po zachodzie słońca. W prezentowanym domu będą zastosowane dwa rodzaje sterownia otwieraniem i zamykaniem rolet: centralny (uruchamiany w holu przy wyjściu) i indywidualny przy każdym z okien. Rolety pełnią także bardzo ważną funkcję w lecie, gdy chcemy ograniczyć „przegrzewanie”. W tym wypadku, zwłaszcza w pokojach, z których w ciągu dnia nie korzystamy, należy rolety opuścić (w nocy, można je podnieść, aby umożliwić wypromieniowanie nadmiaru energii cieplnej).

We współpracy Infookno z Doradcą Energetycznym