Porady eksperta gratis - wystarczy zadzwonić lub napisać. Kliknij i już!

Kowalski wybiera okna

Każdego dnia setki rodzin podejmuje decyzje o zakupie okien. Zadanie niełatwe. Na naszym rynku funkcjonuje 2,5 tys. podmiotów działających w sferze produkcji i dystrybucji okien.

Badania ankietowe, przeprowadzone na tym rynku, wskazują, że w przypadku okien wybór dostawcy czy producenta jest w 85% oparty na:

  • cenie oferowanego towaru,
  • opinii znajomych,
  • reklamie,
  • modzie na daną konstrukcję.

Te kryteria nie należą do czysto merytorycznych. Warto więc nabywcy poddać inne, bardziej związane z rzeczywistą użytkową wartością okna. Przecież musi ono spełniać wiele bardzo istotnych parametrów. Do podstawowych należy zaliczyć:

  • izolacyjność cieplną,
  • izolacyjność akustyczną,
  • infiltrację i wentylację,
  • naturalne oświetlenie pomieszczeń,
  • trwałość i stabilność.
Ogrody zimoweI te parametry okna trzeba sprawdzić w pierwszej kolejności, a dopiero w drugiej - cenę. Najbardziej rozpowszechnione są obecnie okna z PCW, drewniane i aluminiowe. Okna aluminiowo-drewniane i z innych tworzyw sztucznych stosuje się na bardzo małą skalę. Tu je zatem pominę. Podobnie okna z kształtowników aluminiowych, stosowane głównie w obiektach użyteczności publicznej oraz do witryn, elewacji, ogrodów zimowych i ścian osłonowych. Przeciętnemu Kowalskiemu, który chce wymienić okna lub buduje dom, pozostają praktycznie okna z PCW i drewniane.

Okna drewniane -
 podstawowymi materiałami do ich produkcji są drewna sosnowe, świerkowe, modrzewiowe, dębowe lub egzotyczne meranti. Elementy skrzydeł i ościeżnic są sklejone z trzech warstw drewna litego lub łączonego na długości, co pozwala na uniezależnienie się od anatomicznych wad drewna i zapewnia stabilność wymiarów. Nowoczesne technologie produkcji zapewniają dużą gładkość powierzchni i zaokrąglenie krawędzi (soft). Różne jest wykończenie powierzchni: surowa lub malowana - podkładowo albo ostatecznie: farbami kryjącymi, lakierami bezbarwnymi bądź barwnymi transparentnymi, czyli zmieniającymi kolor drewna, ale zachowującymi jego naturalny rysunek.

Okna PCW -
produktem wyjściowym są sztangi różnego rodzaju profili z wysokoudarowego PCW, wykonanych w tłoczniach. Mają one budowę komorową (od trzech do sześciu i nawet więcej komór). Zapewnia to uzyskanie lepszych parametrów izolacyjności cieplnej i zwiększa ich sztywność. Wewnątrz profili PCW są osadzone kształtowniki stalowe, zapewniające odpowiednią wytrzymałość i sztywność ram. Cechy, charakteryzujące poszczególne konstrukcje okien, są podane w tabeli.

Materiał

Podstawowe zalety

Podstawowe wady

Drewno

  • materiał ekologiczny
  • materiał stylowy i elegancki
  • dobry izolator ciepła
  • łatwe wykonanie nietypowych kształtów
  • duża sztywność i stabilność wymiarów
  • ceny wyższe niż okien z PCW
  • konieczność konserwacji i malowania powłok malarskolakierniczch

PCW

  • niższe ceny
  • odporne na działanie czynników atmosferycznych, wilgoci, grzybów
  • nie wymagają renowacji
  • wysoka rozszerzalność cieplna
  • utrudniona infiltracja powietrza
  • mniejsza sztywność
  • do niedawna niemożność malowania (zmiany koloru); ostatnio się pojawiły farby do tego materiału

Aluminium

  • duża sztywność profili (dobre do okien o dużej powierzchni)
  • odporne na działanie czynników atmosferycznych
  • nie wymagają konserwacji
  • stabilność wymiarów
  • mała izolacyjność cieplna
  • skromna oferta rynkowa

Kompozyt

  • wąskie profile
  • wysoka termoizolacyjność
  • bardzo duża trwałość
  • nie wymagają konserwacji
  • podobna rozszerzalność szyb i profila
  • wysokie ceny
  • skromna oferta rynkowa
  • utrudniona infiltracja powietrza

Jednostkowe ceny okien drewnianych są, ze względu na ceny surowca podstawowego i pracochłonność produkcji, o ok. 20-30% wyższe niż ceny okien PCW. To pierwszy element, który należy uwzględnić decydując się na zakup okien. Gdy został już dokonany wybór konstrukcji i sposobu wykończenia (koloru) okien, należy przystąpić do zweryfikowania ich parametrów technicznych. Handlowiec lub bezpośrednio producent powinien podać dokument, który jest podstawą produkcji. Możliwe są następujące przypadki:

  • Norma Europejska,
  • Polska Norma,
  • Aprobata Techniczna,
  • Dokumentacja indywidualna.

W wypadku okien produkowanych na podstawie Aprobaty Technicznej, nabywca jest upoważniony, by sprawdzić (i powinien to zrobić) prawo producenta do korzystania z niej i aktualność tej Aprobaty.

Współczynnik przenikania ciepła U - podstawowym parametrem technicznym, który należy sprawdzić przed zamówieniem okien, jest współczynnik przenikania ciepła dla całego okna (U). Producent jest zobowiązany obliczyć i podać na Karcie Wyrobu ten parametr dla całego okna, a nie tylko dla szyby, jak to się powszechnie spotyka (np. U 1,1;  U1,0). Dla przyszłego użytkownika okien przecież ważna jest izolacyjność całego okna, a nie tylko szyby w jej strefie środkowej, co określają współczynniki wyżej przytoczone. W tym miejscu należy dodać, że na początku roku 2007 wchodzi w życie Ustawa o systemie energetycznej oceny budynków. Wymusi ona dokładne określenie izolacyjności cieplnej każdego elementu ściany budynku (np. okna). Jeżeli oferent okien uchyla się od określenia tego parametru lub piętrzy inne trudności z tym związane, klient ma pełne prawo zrezygnować z takiej oferty. Dla rozważanych konstrukcji, tj. okien drewnianych i z PCW, wskaźnik przenikania ciepła (U) powinien się kształtować w granicach 1,3-2,0 W/m2K, zależnie od rodzaju materiału głównego oraz wielkości okna (udziału powierzchni przeszklonej do całkowitej). Ogólnie okna z drewna mają izolacyjność cieplną lepszą niż okna z PCW.

Izolacyjność akustyczna Rw - następnym parametrem technicznym, który powinien być określony dla okna, jest jego izolacyjność akustyczna - klasa akustyczna. Parametr ten charakteryzuje zdolność okna do tłumienia dźwięków pochodzących z zewnątrz. Izolacyjność ta jest określona wskaźnikiem ważonym Rw podawanym w decybelach (dB), w którym uwzględniono specyfikę odbioru dźwięków przez ucho ludzkie. W praktyce możemy się spotkać ze wskaźnikiem Rw 25-40dB.

Zaleca się następujące relacje między poziomem hałasu, a izolacyjnością okien:

  • poziom hałasu do 60 dBA Rw 25 dB,
  • poziom hałasu do 61-65 dBA Rw 30 dB,
  • poziom hałasu do 65-70 dBA Rw 35 dB,
  • poziom hałasu > 70 dBA Rw 40 dB.

Na izolacyjność akustyczną okna mają wpływ:

  • grubość i rodzaj szyb,
  • szerokość komory międzyszybowej,
  • rodzaj gazu wypełniającego komorę międzyszybową,
  • szczeliny w oknie zastosowane w celu uzyskania prawidłowej infiltracji powietrza.

Szczelność - kolejnym punktem do sprawdzenia jest, czy okno zostało wykonane jako szczelne, czy rozszczelnione. Do pierwszego powinny być dołączone instrukcja rozszczelnienia oraz informacja, że takie okno może być zastosowane wyłącznie w pomieszczeniach z nawiewną wentylacją mechaniczną. Okno nie może być absolutnie szczelne; powinno zapewniać przepuszczanie określonej ilości powietrza, w celu wentylowania pomieszczeń mieszkalnych. Współczynnik infiltracji powietrza a dla pomieszczeń z wentylacją grawitacyjną powinien się mieścić między 0,5 i 1,0. Dla zapewnienia właściwej wentylacji bez udziału użytkownika zaleca się montowanie w oknach nawiewników automatycznych. W praktyce wystarczy jeden nawiewnik w pomieszczeniu - koniecznie w kuchni i łazience.

Szyby - największy udział powierzchniowy w oknie ma szyba. Powszechnie stosuje się szyby jednokomorowe, składające się z dwu szyb płaskich grubości 4 mm, połączonych ramką szerokości 16 mm. W przestrzeni międzyszybowej jest zamknięty gaz - szlachetny (argon, krypton, ksenon) - lub osuszone powietrze. Zwiększa to cieplną i akustyczną izolacyjność szyby. Wewnętrzna szyba zestawu jest pokryta powłoką niskoemisyjną (tlenki metali), co zwiększa pochłanianie (absorpcję) ciepła z promieniowania słonecznego oraz ogranicza straty ciepła z pomieszczeń mieszkalnych. Pod względem cieplnym słabym punktem takiej budowy szyby jest ramka z aluminium, powszechnie stosowana do połączenia szyb na ich obwodzie. Obecnie oferuje się już szyby z tzw. ramką ciepłą, z kompozytów polimerowych lub cienkiej stali. O taką wersję szyb zespolonych będzie zwykle zabiegał nabywca.

Okucia okienne
, stosowane przez zdecydowaną większość producentów, są bardzo dobrej jakości.
Wybór klienta zatem ograniczy się zwykle do zapewnienia podstawowych funkcji rozwieranie i uchylanie skrzydeł.

Znakowanie

Karta wyrobuOkno, jako wyrób budowlany, powinno być właściwie oznakowane i zaopatrzone w informacje wymagane Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 11 sierpnia 2004 roku w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz.U. Nr 198/2004, poz. 2041). Obok pokazana jest przykładowa Karta Wyrobu dla oznakowania okna. Zgodnie z ww. Rozporządzeniem obowiązkowo należy zamieścić informacje w pozycji 1-4 oraz znak budowlany. Pozostałe informacje są dobrowolne.





Oprócz parametrów technicznych, producent jest zobowiązany dołączyć:

  • instrukcję wbudowania,
  • instrukcję konserwacji i regulacji,
  • instrukcję bezpiecznego użytkowania.

Gwarancja - Większość producentów udziela gwarancji na swoje wyroby. Jest to świadczenie dobrowolne. Niemniej, przyjmując proponowane warunki gwarancji, nabywca powinien się zapoznać z ich szczegółowymi postanowieniami. W praktyce warunki są często sformułowane tak, że gwarant nie odpowiada za nic, natomiast wiele obowiązków przerzuca na użytkownika. Klienta należy poinformować, że ma ustawowo zapewnioną 24-miesięczną odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu niezgodności z umową (dawna rękojmia), na podstawie Ustawy z 27 lipca 2002 roku o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141/2002 poz. 1176).

Reasumując: przy wyborze nabywca koniecznie powinien sprawdzić:

  • czy producent określił wszystkie parametry techniczne i umieścił je na etykiecie (karcie wyrobu) lub innych dokumentach dołączonych do okna,
  • czy dołączył wszystkie instrukcje wymagane przepisami prawa,
  • jakie oferuje świadczenia dodatkowe w postaci warunków gwarancji,
  • czy zapewnia instalowanie wyrobu według najnowszych technik montażu,
  • czy uwzględnił dodatkowe wymagania klienta, dotyczące np. montażu nawiewnika, specjalnego wykonania szyby itd.

Okno jako element ściany zewnętrznej budynku musi służyć przez dziesiątki lat, i jednocześnie musi
spełniać wiele istotnych funkcji. Jeżeli potencjalny nabywca nie czuje się pewny co do własnych umiejętności zweryfikowania parametrów okna, najlepiej jest skorzystać z pomocy doradcy technicznego.

Zdzisław Maliszewski



Zobacz także:

- Ściągawka pomocna przy zakupie "Okien z klasą"

- Jak świadomie wybrać okno

- Okno ważne parametry

- Okna dachowe

- Okna drewniane

- Okna PVC

- Szyby zespolone

- Gwarancja, a niezgodność z umową