• Błędy w trakcie opracowywania dokumentacji.
• Pomyłki w procesie produkcji.

Ta grupa reklamacji winna być eliminowana poprzez funkcjonujący w każdym zakładzie System Zakładowej Kontroli Produkcji lub certyfikowany System Zarządzania Jakością.

2. Wypaczenia elementów okna.

W trakcie eksploatacji okna dochodzi do wypaczenia (odkształcenia od prostoliniowości elementu) któregoś z elementów okna tj. skrzydła lub ościeżnicy. Odkształcenia takie mogą być spowodowane przez:

• niewłaściwą wilgotność drewna,


• zróżnicowanie wilgotności drewna w poszczególnych warstwach klejonych elementów,


• niewłaściwy dobór usłojenia drewna w warstwach klejonych ze sobą,

Żeby wyeliminować lub ograniczyć do minimum przyczyny reklamacji wymienione powyżej należy korzystać z dostaw drewna klejonego od producenta, który ma wdrożony system ZKP oraz dokonywać kontroli jakości dostarczonej klejonki (wilgotności drewna i jakość sklejenia).

• niewłaściwe użytkowanie okna,

Często w trakcie użytkowania okna wskutek niewłaściwego wyregulowania okuć następuje niepełne zamknięcie skrzydła tj. nie wszystkie zaczepy między ościeżnicą i skrzydłem zostaną zaryglowane. Jeżeli stan taki trwa dłużej (np. kilka miesięcy) nieuchronnie dochodzi do odkształcenia trwałego skrzydła okiennego.

• niewłaściwe wbudowanie okna,

Jeżeli w trakcie użytkowania okna dochodzi do odkształcenia- wypaczenia elementu ościeżnicy - świadczy to o tym, że ościeżnica ta została wbudowana nieprawidłowo. Nieprawidłowość ta może polegać na:

- niewłaściwej ilości kotew lub niewłaściwym ich rozmieszczeniu,

- w elementach długich tj. powyżej 1,5m długości nie zastosowane przynajmniej jednego połączenia na śrubę rozporową (w środku długości).

- na skutek niewłaściwego uszczelnienia połączenia ościeżnicy z murem następuje nadmierne zawilgocenie ościeżnicy drewnianej.

• błędy w trakcie procesu okuwania,


• niewłaściwa regulacja i konserwacja okuć w trakcie użytkowania,


• mechaniczne uszkodzenie któregoś z elementów okuć,


• wypaczenie - odkształcenie się ościeżnicy lub skrzydła okiennego.

Tę grupę przyczyn reklamacji eliminujemy poprzez kontrolę wyrobu gotowego tzn. sprawdzenie sprawności działania okuć oraz dołączenie do każdej partii okien instrukcji ich regulacji i konserwacji.

4. Pęknięcia szyb okiennych.

Jeżeli w trakcie użytkowania dochodzi do pęknięcia szyby okiennej najczęściej spowodowane są one przez:

• niewłaściwym mocowaniem listew przyszybowych,

W przypadku mocowania listew przyszybowych za pomocą zszywek metalowych często dochodzi do sytuacji, że zszywka przechodząc przez listwę trafia na krawędź szyby i dalej przechodzi do ramy skrzydła. W trakcie użytkowania okna dochodzi do zmiany wymiarów elementów drewnianych spowodowanych zmianami wilgotności drewna i temperatury. Nacisk zszywki mocującej listwę na krawędź szyby powoduje pęknięcie wewnętrznej szyby oszklenia zespolonego. Cechą charakterystyczną pęknięcia szyby wewnętrznej pochodzącej od zszywki mocującej listwę jest to, że rozpoczyna się od krawędzi szyby i postępuje do jej środka. Sposobem na ograniczenie tej przyczyny reklamacji jest właściwe ustawienie kąta wbijania zszywek i ich umiejscowienie w stosunku do płaszczyzny szyby.

• wypaczenia się ramy skrzydła okiennego,

Przy znacznych odkształceniach ramy skrzydła tj. powyżej 3mm, może dojść do pęknięcie jednej z szyb. Przyczyny wypaczeń elementów okiennych zostały omówione wcześniej.

• niewłaściwe dobranie podkładek podporowych i dystansowych,

W procesie szklenie okna tj. w trakcie osadzania wkładu szybowego w ramie okiennej należy zastosować między ramą skrzydła a krawędzią szyby zespolonej podkładki dystansowe określonej grubości. Zastosowane podkładki winny zapewnić luz między szybą a ramą okienną w granicach 2-3 mm. Jeżeli luzy te są za małe dochodzi do przenoszenia naprężeń pochodzących od pęcznienie i skurczów drewna na szybę i może nastąpić jej pęknięcie. Ponadto podkładki podporowe muszą być rozmieszczone zgodnie z zaleceniami zawartymi w Aprobacie Technicznej. Niewłaściwe rozmieszczenie podkładek podporowych może spowodować wypaczenie się ramy skrzydła oraz utrudnić prawidłowość funkcjonowania okuć, ponieważ ciężar wkładu szybowego będzie rozłożony nierównomiernie i może spowodować zmianę kształtu skrzydła z prostokątnego na romb.

• uszkodzenia mechaniczne szyb,

W tej grupie reklamacji uszkodzenie szyby może nastąpić w wyniku bezpośredniego uderzenia w szybę lub w wyniku niewłaściwego użytkowanie okna np. uderzenie skrzydła spowodowane przeciągiem lub niewłaściwym zamykaniem (trzaśnięcie). W przypadku zastosowania zespolonych wkładów szybowych w oknach zamontowanych w warunkach wysokogórskich (powyżej 2000 m n.p.m.) należy pamiętać o tym, żeby komora międzyszybowa nie była zamknięta hermetycznie. Niezbędnym jest zastosowanie "wentyli" wyrównujących ciśnienie gazów w komorze międzyszybowej z ciśnieniem otoczenia, co zapobiegnie pękaniu szyb.

Grupa reklamacji dotycząca pęknięć szyb najskuteczniej może być eliminowana poprzez przestrzeganie procesu technologicznego oraz zaleceń zawartych w Aprobatach Technicznych. Ponadto należy zadbać o to aby użytkownik otrzymał instrukcję bezpiecznego użytkowania okien.

5. Łuszczenie się powłok malarskich lub lakierniczych.

Jeżeli w okresie gwarancyjny deklarowanym przez producenta farb lub okien występuje pękanie lub łuszczenie się powłok malarsko- lakierniczych to przyczyną tego jest:

• niewłaściwie wykonana impregnacja elementów przed ich malowaniem,


• niewłaściwa wilgotność drewna przed malowaniem,


• niska jakość użytych zestawów malarsko- lakierniczych,


• odstępstwa od procesu technologicznego malowania okien zalecanego przez producenta farb.

Wykonanie prawidłowej impregnacji elementów okien przed ich malowaniem jest procesem bardzo ważnym, ponieważ decyduje o odporności drewna na korozję biologiczną oraz trwałość powłok malarsko-lakierniczych a tym samym decyduje o trwałości całego okna. Aprobaty Techniczne określają szczegółowo warunki wykonania tej operacji. Do zabezpieczania drewna przed korozją biologiczną powinny być stosowane środki, które uzyskały pozwolenie na wprowadzenie do obrotu produktu biobójczego zgodnie z Ustawą z dnia 13 wrześnie 2002 roku o produktach biobójczych. Głębokość wnikania impregnatu powinna wynosić co najmniej 1,5 mm. Stosowane często łączenie procesu impregnacji z malowaniem podkładowym - jako jednej operacji technologicznej - nie spełnia warunków zalecanej impregnacji. Wybierając dostawcę materiałów malarsko lakierniczych należy sprawdzić warunki udzielanej gwarancji oraz wiarygodność deklarowanej jakości tych materiałów. Oszczędzanie na tym materiale przez stosowanie farb o niższej jakości jest niedopuszczalnie, ponieważ zdecydowanie obniży trwałość okien. Pozostałe dwie przyczyny łuszczenia farb (niewłaściwa wilgotność drewna i nieprzestrzeganie procesu technologicznego) powinniśmy eliminować poprzez wdrożenie i utrzymanie Systemu Zakładowej Kontroli Produkcji.

6. Brak szczelności okien.

Wada ta objawia się przeciekami okien wody na parapet wewnętrzny okna w czasie opadów deszczu. Przyczynami tego najczęściej są:

• niedrożne otwory odprowadzające wodę w okapnikach rynnowych,


• zdeformowana lub zupełny brak uszczelki między skrzydłem okiennym a ościeżnicą,


• niewłaściwe uszczelnienie końcówek okapników rynnowych ze stojakami ościeżnicy,


• rozszczelnienie uszczelnienia silikonowego między szybą okienną a ramą skrzydła,


• niewłaściwe zamknięcie skrzydła na skutek jego wypaczenia lub nie wyregulowania okuć zamykających.

Niedrożność otworów odprowadzający wodę w okapnikach rynnowych spowodowana jest najczęściej poprzez ich zablokowanie materiałem budowlanym w trakcie wykonywania elewacji zewnętrznej budynku lub innych prac budowlanych. Stosowane w oknach uszczelki między skrzydłem i ościeżnicą wykonane są z takich materiałów jak wulkanizowana guma (EPDM) lub termoplastyczne elastomery (TPE) a tym samym ich trwałość jest zróżnicowana. Jeżeli uszczelka w wyniku wieloletniego użytkowania utraciła swą elastyczność lub uległa trwałym odkształceniom należy ją niezwłocznie wymienić aby zapewnić szczelność okna. W przypadku okien drewnianych operacja wymiany jest stosunkowo prosta i każdy użytkownik okna powinien sobie z nią poradzić.

Aluminiowe okapniki rynnowe połączone są ze stojakami ościeżnicy okna za pomocą końcówek plastikowych. Węzeł ten jest bardzo newralgiczny, ponieważ następuje tu połączenie trzech rodzajów materiałów (drewna, tworzywa PCV, aluminium). Jeżeli połączenie to nie zostanie uszczelnione właściwie przy pomocy silikonu to w tym miejscu następują przecieki wody przez okno.

Uszczelnienie wkładu szybowego z ramą skrzydła okiennego wykonane przy użyciu silikonów neutralnych będzie trwałe i skuteczne, jeżeli w trakcie jego wykonywania nie popełnimy kardynalnych błędów. Do najczęściej popełnianych błędów należny nanoszenie silikonu na wilgotną lub zabrudzoną (nieodtłuszczoną) powierzchnię szyby, a w przypadku ramy okiennej na powierzchnię farby nie do końca wysuszoną. W takich przypadkach nie zostaje zachowana trwała przyczepność silikonu z tymi materiałami a tym samym okno jest nieszczelne. W celu uzyskania szczelności okien - podobnie jak w przypadku innych wad - należy bezwzględnie przestrzegać procesu technologicznego przez utrzymanie wewnętrznej ZKP.

7. Pęknięcia struktury drewna.

W trakcie wieloletniej eksploatacji okien z drewna mogą na ich powierzchni pojawiać się pęknięcia struktury drewna o różnej szerokości i głębokości. Są one wynikiem kurczenia i pęcznienia drewna. Drewno jest materiałem higroskopijnym a żadna powłoka malarska nie chroni go całkowicie przed wpływem warunków atmosferycznych. Niewielkie pęknięcia powierzchniowe szerokości do 1 mm i głębokości 2-3 mm są dopuszczalne i winny być natychmiast zaprawione szpachlą i farbą, którą pomalowane są okna. Jeżeli natomiast pojawią się pęknięcia głębokie i szerokie, niedopuszczalne przez Polską Normę to jest to wynikiem:

• zastosowaniem drewna o niewłaściwej wilgotności,


• niewłaściwa lub zupełny brak impregnacji drewna przez malowaniem,


• niewłaściwe wykonanie powłok malarskich,


• niska jakość użytych zestawów malarsko- lakierniczych.

Eliminowanie tej grupy wad możemy dokonać poprzez dobór drewna i farb dobrej jakości oraz bezwzględne przestrzeganie procesów technologicznych.

8. Odbarwienia powłok malarskich.

Reklamacje z tego powodu dotyczą głównie okiem malowanych na biało. Po kilku miesiącach użytkowania okna, a szczególnie po okresie letnim na powierzchni farby pojawiają się ciemno-brunatne smugi lub plamy. Jest to wynikiem użycia do produkcji okien drewna iglastego nadmiernie nasyconego żywicą lub nie wyeliminowaniem sęków. Żywica zawarta w drewnie pod wpływem promieniowania słonecznego rozgrzewa się i wypływa na powierzchnię poprzez warstwę farby. W chwili obecnej nie ma skutecznych środków zapobiegających temu zjawisku, dlatego norma PN-88/B-10085 nie dopuszcza stosowania drewna przeżywiczonego do produkcji stolarki. Fragmenty drewna przeżywiczonego należy eliminować natychmiast, natomiast sęki zaprawiać wstawkami okrągłymi lub wzdłużnymi.

9. Uszkodzenia mechaniczne drewna i zarysowanie szyb.

W firmach analizowanych w tym opracowaniu okna pakowane były w folię i narożniki kartonowe. Takie zabezpieczenie nie gwarantuje że okna w trakcie magazynowania i transportu nie ulegną uszkodzeniu. Najczęściej powtarzały się uszkodzenia typu: obtarcia powłok malarsko- lakierniczych, wgniecenia powierzchni, zarysowania szyb, zbicia szyb itp. Pozostając przy opakowaniu okien w folię i narożniki kartonowe, chcąc jednocześnie zmniejszyć ilość uszkodzeń mechanicznych, zaleca się transport okien wyłącznie przystosowanymi do tego środkami transportu oraz pakietyzowanie okien w przypadku transportu większej ilości. Transport okien pojedynczych winien odbywać się wyłącznie w pozycji pionowej i na stojakach do tego przystosowanych. Zajmując się magazynowanie, transportem oraz wbudowywaniem okien z drewna należy pamiętać, że odporność drewna na uszkodzenia mechaniczne nie dorównuje twardości PVC lub aluminium.

10. Różnorodność usłojenia i wybarwienia.

Ta niewielka grupa reklamacji dotyczyła wyłącznie okien i drzwi wejściowych wykonywanych w wykończeniu z widoczną strukturą drewna. Najczęściej były to wyroby barwione na kolory drzew egzotycznych (mahoń, orzech, teak, palisander, afromozja). Drewno z uwagi na swoją specyficzną, anizotropową budowę różnie się barwi w zależności od przekroju (promieniowy, styczny, poprzeczny) oraz udziału drewna wczesnego i późnego na danej powierzchni. Decydując się na produkcję wyrobów z widoczną strukturą drewna należy dobierać elementy o zbliżonej budowie i usłojenia drewna, które będą wchodzić w skład jednego wyrobu lub partii wyrobów przeznaczonych dla jednego odbiorcy. Powszechnie przyjętą zasadą jest używanie elementów klejonych, których wierzchnie warstwy posiadają przekrój promieniowy lub półpromieniowy. Są już producenci zestawów malarsko- lakierniczych, które w swoim składzie zawierają element ograniczający wpływ budowy drewna na sposób barwienia.

11 . Roszenie szyb.

Tej grupy reklamacji nie będę szczegółowo omawiał, ponieważ nie jest to wada wyrobu, lecz skutek warunków, z jakimi stykają się szyby w trakcie użytkowania. Jeżeli występuje zjawisko kondensacji wody od strony wewnętrznej, świadczy to o dużej wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniach spowodowanej najczęściej niesprawną wentylacją i niedostatecznym ogrzewaniem tych pomieszczeń. Jeżeli występuje zjawisko wyraszania się pary wodnej na powierzchni szyby zewnętrznej to jest to najczęściej spowodowane bardzo dobrą izolacyjnością szyb zespolonych, dzięki czemu szyba zewnętrzna jest zimna, co sprzyja wyraszaniu się wody. Ponadto zjawisku temu sprzyja miejscowy mikroklimat lub przepływający strumień powietrza o dużej wilgotności.

W analizowanej grupie przedsiębiorstw wyszczególniono aż 11 grup przyczyn reklamacji, na które powoływali się klienci. W żadnej z tych firm nie występowały reklamacje ze wszystkich 11 grup. Zwykle w każdej firmie notowano 5-6 grup przyczyn reklamacji. Taka struktura i rozkład grup reklamacji świadczy o tym, że w poszczególnych firmach wystąpiły różne słabe strony w procesie produkcji. Jednocześnie jest to potwierdzeniem, że można skutecznie eliminować wszelkie przyczyny reklamacji, lecz warunkiem do tego jest pełna kontrola Kierownictwa Przedsiębiorstwa nad takimi procesami jak:

• zakupy materiałów,


• przygotowanie produkcji,


• produkcja wyrobów,


• magazynowanie i dystrybucja wyrobów.

Taki stan możemy uzyskać poprzez wdrożenie i utrzymanie Systemu Zakładowej Kontroli Produkcji, do czego zobowiązują każdego producenta przepisy prawa.

  Zdzisław Maliszewski